Een Vlaams huishouden stookt per jaar zo’n 1.185 kubieke meter gas. In Nederland is dat 910. Dat is dertig procent meer, in twee buurlanden met hetzelfde klimaat en dezelfde soort winters.
Wij haalden voor het eerst de Belgische en Nederlandse cijfers naar hetzelfde register en zetten ze in dezelfde eenheid. Toen viel er nog iets op: Brussel zit exact op het Nederlandse niveau. Niet ongeveer — precies.
De drie cijfers naast elkaar
| Gebied | Gas per jaar | Stroom per jaar |
|---|---|---|
| Vlaanderen | 1.185 m³ | 2.658 kWh |
| Brussel | 910 m³ | 2.019 kWh |
| Nederland | 910 m³ | 2.770 kWh |
Alle drie zijn medianen over gemeenten, niet gemiddelden — één villagemeente trekt het cijfer dan niet omhoog. De Belgische meters staan in kilowattuur; die hebben we omgerekend met 9,769 kWh per kuub, de gangbare bovenwaarde van Nederlands aardgas.
Het verschil zit in het soort huis
De verleiding is om te denken dat Vlamingen gewoon de thermostaat hoger zetten. Dat is bijna zeker niet het hoofdverhaal, en dat zie je zodra je binnen België kijkt.
De koplopers in Vlaanderen zijn Schilde (2.016 m³) en Sint-Genesius-Rode (2.007 m³): groene gemeenten met ruime, vrijstaande huizen op grote percelen. Onderaan staan de dichtbebouwde Brusselse gemeenten, met Sint-Jans-Molenbeek op 817 m³. Dat is een factor 2,5 verschil binnen één land van nog geen 300 kilometer breed.
Vlaanderen heeft nu eenmaal veel meer open bebouwing dan Nederland. “Een baksteen in de maag” is geen cliché maar een woningvoorraad: vrijstaand bouwen op een eigen lap grond is er decennialang de norm geweest, terwijl Nederland veel compacter is gaan bouwen. Een vrijstaand huis heeft vier koude gevels, een tussenwoning twee.
En bij stroom draait het precies om
Dit is het deel dat we niet zagen aankomen. Nederland verbruikt van de drie het mínste gas, maar het meeste stroom: 2.770 kWh tegenover 2.658 in Vlaanderen en 2.019 in Brussel.
Dat is niet gek als je bedenkt waar Nederland vandaan komt. De verschuiving van gas naar elektriciteit — warmtepompen, inductie, elektrisch rijden — is hier verder gevorderd, mede omdat de gasprijs zwaarder belast is en er jarenlang subsidie op elektrificatie zat. Je ziet in deze cijfers dus geen verschil in zuinigheid, maar een verschil in wáármee er gestookt wordt.
Brussel is de uitzondering op beide vlakken: laag gas én laag stroom. Kleine appartementen, veel gedeelde muren, weinig vierkante meters om te verwarmen of te verlichten.
Wat dit voor een Vlaamse rekening betekent
Reken het verschil eens door. Tegen het laatste Nederlandse tarief van €1,679 per kuub kost die extra 275 kubieke meter zo’n €462 per jaar. Belgische tarieven wijken af, dus neem dat bedrag als orde van grootte en niet als je factuur — maar de richting klopt.
Waar het praktisch op neerkomt: in een gemeente met veel open bebouwing verdient isolatie zich sneller terug, simpelweg omdat er meer te besparen valt. Dat is geen verkooppraatje maar rekenkunde — hoe hoger je uitgangsverbruik, hoe korter de terugverdientijd van dezelfde maatregel.
Wat deze vergelijking niet kan
Eerlijk zijn over de haken en ogen hoort erbij, want die zijn er.
- De Belgische bronnen tellen aansluitingen, het CBS telt woningen. Een pand met twee meters telt in België dus dubbel. In de praktijk scheelt dat weinig, identiek is het niet.
- Voor Wallonië bestaat geen open cijfer per gemeente. Netbeheerder ORES publiceert residentieel verbruik alleen per eigen werkgebied. Die staan apart op onze verbruikspagina, en we rekenen ze niet naar gemeenteniveau om.
- De omrekening van kWh naar m³ gebruikt één vaste factor. De echte calorische waarde van gas schommelt licht per levering.
Wat er wél staat: 319 Belgische gemeenten en 342 Nederlandse, allemaal met een cijfer uit een openbare bron die je zelf kunt nakijken. De hele methode staat in de verantwoording.
Bronnen
- Fluvius open data, verbruiksgegevens per statistische sector met NACE-indeling, sector Huishoudens, peiljaar 2024 (Vlaanderen)
- Sibelga open data, jaarlijks verbruik en injectie per gemeente en klanttype, peiljaar 2024 (Brussel)
- ORES open data via het ODWB-portaal, residentieel verbruik per sector, peiljaar 2024 (Wallonië)
- CBS 86159NED, energieverbruik particuliere woningen, peiljaar 2024 (Nederland)